Tiêu chuẩn kỹ thuật cho hệ thống máy bơm PCCC

Việc lựa chọn máy bơm không chỉ dựa vào công suất động cơ mà còn phải xem xét lưu lượng, cột áp, nguồn cấp nước, đường ống, phòng bơm và phương án vận hành dự phòng. Vậy tiêu chuẩn kỹ thuật cho hệ thống máy bơm PCCC gồm những gì? Cùng tìm hiểu các yêu cầu quan trọng này trong bài viết dưới đây.

Các quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng cho hệ thống máy bơm PCCC

Tại Việt Nam, QCVN 02:2020/BCA – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trạm bơm nước chữa cháy là căn cứ quan trọng quy định các yêu cầu đối với trạm bơm. Bên cạnh đó, TCVN 7336:2021 và các tiêu chuẩn liên quan được áp dụng tùy theo loại hình hệ thống chữa cháy và đặc điểm công trình.

Vậy tiêu chuẩn kỹ thuật cho hệ thống máy bơm PCCC gồm những nội dung nào? Dưới đây là các yêu cầu cần chú ý khi thiết kế và lắp đặt.

Các quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng cho hệ thống máy bơm PCCC

Khi triển khai hệ thống bơm chữa cháy, cần căn cứ vào quy chuẩn và tiêu chuẩn phù hợp với phạm vi công trình. Một số văn bản quan trọng gồm:

• QCVN 02:2020/BCA: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trạm bơm nước chữa cháy, quy định yêu cầu về thiết bị, nguồn động lực, điều khiển, phòng bơm và vận hành.
• QCVN 03:2023/BCA: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phương tiện phòng cháy và chữa cháy, liên quan đến yêu cầu kỹ thuật đối với phương tiện thuộc phạm vi điều chỉnh.
• TCVN 7336:2021: Quy định về thiết kế và lắp đặt hệ thống chữa cháy tự động bằng nước, bọt.
• TCVN 2622:1995: Tiêu chuẩn về phòng cháy, chống cháy cho nhà và công trình – yêu cầu thiết kế.
• NFPA 20: Tiêu chuẩn quốc tế về lắp đặt máy bơm chữa cháy cố định, có các quy định liên quan đến nguồn động lực, động cơ điện, động cơ diesel và hệ thống điều khiển bơm

Tiêu chuẩn kỹ thuật cho hệ thống máy bơm PCCC về số lượng và cấu hình bơm

Một hệ thống bơm chữa cháy thường gồm máy bơm chính, máy bơm dự phòng và máy bơm bù áp. Việc bố trí số lượng thiết bị cần dựa trên lưu lượng cấp nước tính toán và phương án thiết kế của công trình.

Máy bơm chữa cháy chính

Bơm chính đảm nhiệm việc cấp nước cho hệ thống chữa cháy khi có sự cố. Thiết bị có thể sử dụng động cơ điện hoặc động cơ diesel, tùy theo giải pháp cấp năng lượng được lựa chọn.

Máy bơm cần có lưu lượng, cột áp phù hợp với yêu cầu thiết kế; công suất động cơ đáp ứng chế độ làm việc và đường đặc tính Q-H phù hợp với hệ thống. Khi lựa chọn, cần kiểm tra thông số trên nhãn máy và tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất.

Máy bơm chữa cháy dự phòng

Bơm dự phòng giúp duy trì khả năng cấp nước khi bơm chính hoặc nguồn động lực chính gặp sự cố.

Theo QCVN 02:2020/BCA, số lượng bơm dự phòng được xác định theo số máy bơm vận hành tính toán:

• Có từ 1 đến 3 máy bơm vận hành: bố trí ít nhất 1 máy bơm dự phòng.
• Có từ 4 máy bơm vận hành trở lên: bố trí ít nhất 2 máy bơm dự phòng.

Máy bơm dự phòng phải có công suất tương đương máy bơm chính. Trong phương án chỉ có một nguồn điện cấp cho trạm bơm, cần xem xét bố trí bơm dự phòng dẫn động bằng động cơ diesel theo quy định.

Máy bơm bù áp (Jockey Pump)

Bơm bù áp có nhiệm vụ duy trì áp lực thường trực trong đường ống, hạn chế tình trạng bơm chính phải khởi động do sụt áp nhỏ khi hệ thống đang ở trạng thái chờ.

Theo QCVN 02:2020/BCA, lưu lượng bơm bù áp được xác định theo tính toán và không nhỏ hơn 1% lưu lượng bơm chữa cháy. Áp lực đầu đẩy phải đủ để duy trì áp lực thường trực cao hơn áp lực chữa cháy thiết kế từ 0,3 bar đến 0,8 bar.

Tiêu chuẩn kỹ thuật cho hệ thống máy bơm PCCC về lưu lượng và cột áp bơm

Lưu lượng và cột áp là hai thông số quyết định khả năng cấp nước của máy bơm. Việc lựa chọn cần dựa trên tính toán thủy lực, không nên chỉ căn cứ vào công suất động cơ.

Theo QCVN 02:2020/BCA, đặc tính máy bơm phải đáp ứng các yêu cầu chính sau:

• Lưu lượng lớn nhất không nhỏ hơn 150% lưu lượng thiết kế.
• Cột áp tại lưu lượng thiết kế không được thấp hơn cột áp thiết kế.
• Cột áp tại lưu lượng bằng 0 phải nằm trong khoảng 101% đến 140% cột áp thiết kế.
• Cột áp tại 150% lưu lượng thiết kế không được nhỏ hơn 65% cột áp thiết kế.

Các thông số này cần được đối chiếu với đường đặc tính lưu lượng – cột áp (Q-H) do nhà sản xuất cung cấp. Qua đó, đơn vị thiết kế có thể đánh giá khả năng làm việc của bơm ở nhiều chế độ lưu lượng khác nhau.

Ngoài thông số máy bơm, cần tính đến độ cao công trình, chiều dài đường ống, tổn thất áp lực và nhu cầu cấp nước của các hệ thống chữa cháy có khả năng hoạt động đồng thời. Nếu tính toán thiếu chính xác, hệ thống có thể không bảo đảm áp lực tại vị trí bất lợi nhất.

Tiêu chuẩn về nguồn điện và động cơ máy bơm PCCC

Nguồn động lực phải bảo đảm máy bơm có thể khởi động và duy trì hoạt động khi xảy ra sự cố.

• Đối với bơm động cơ điện: Theo QCVN 02:2020/BCA, động cơ điện phải có ít nhất hai nguồn điện, gồm nguồn chính và nguồn dự phòng. Trường hợp đã bố trí bơm dự phòng dẫn động bằng động cơ diesel, bơm chữa cháy chính được phép chỉ đấu nối với một nguồn điện theo quy định.
• Đối với bơm động cơ diesel: Động cơ phải đáp ứng yêu cầu về công suất và khả năng khởi động. Bơm thường sử dụng động cơ diesel 4 thì có bộ ắc quy khởi động độc lập. Hệ thống nhiên liệu, làm mát, bôi trơn và khí thải được bố trí phù hợp.

Tiêu chuẩn về tủ điều khiển và chế độ vận hành

Tủ điều khiển có nhiệm vụ tiếp nhận tín hiệu, điều khiển khởi động và giám sát trạng thái hoạt động của máy bơm.

Theo QCVN 02:2020/BCA, mỗi máy bơm phải có tủ điều khiển riêng, hỗ trợ khởi động tự động và bằng tay. Có thể bố trí thiết bị điều khiển bơm điện và bơm bù áp trong cùng một tủ, nhưng không bố trí thiết bị điều khiển bơm chính và bơm dự phòng chung một tủ.

Một số yêu cầu kỹ thuật cần lưu ý:

• Tủ điều khiển phải có khả năng khởi động máy bơm từ trạng thái dừng đến mức đầy tải trong thời gian không quá 30 giây kể từ khi nhận tín hiệu.
• Có đèn báo hoặc thiết bị hiển thị trạng thái hoạt động.
• Giám sát các thông số cần thiết như điện áp, dòng điện và áp lực hệ thống.
• Có khả năng kết nối tín hiệu và điều khiển từ xa theo yêu cầu thiết kế.

Đối với bơm chữa cháy chính và bơm dự phòng, không nên thiết kế cơ chế tự động dừng ngay khi áp lực đường ống phục hồi. Việc dừng máy phải đáp ứng điều kiện vận hành được quy định trong quy chuẩn.

Tiêu chuẩn kỹ thuật cho hệ thống máy bơm PCCC thiết kế và bố trí phòng bơm PCCC

Phòng bơm là khu vực lắp đặt máy bơm, động cơ, tủ điều khiển và các phụ kiện. Không gian này phải đáp ứng yêu cầu an toàn, thông thoáng và thuận tiện cho công tác bảo trì.

Theo QCVN 02:2020/BCA, cần chú ý những nội dung sau:

• Kết cấu phòng bơm: Trạm bơm đặt trong nhà phải được ngăn cách với các khu vực khác bằng kết cấu ngăn cháy đáp ứng giới hạn chịu lửa theo quy định.
• Khoảng cách thiết bị: Khoảng cách từ cạnh bệ máy bơm phía ống hút đến mặt tường đối diện tối thiểu 1 m; các vị trí khác cần đủ không gian để kiểm tra và tháo lắp.
• Thông gió: Có hệ thống thông gió tự nhiên hoặc cưỡng bức, bảo đảm nhiệt độ không khí trong trạm bơm không lớn hơn 40°C.
• Thoát nước: Bố trí hệ thống thoát nước dưới sàn để hạn chế ngập úng.
• Chiếu sáng sự cố: Có nguồn điện dự phòng, bảo đảm thời gian chiếu sáng tối thiểu 3 giờ và không sử dụng ắc quy khởi động máy bơm làm nguồn cấp.
• Phòng bơm có kích thước từ 6 x 9 m trở lên phải bố trí họng nước chữa cháy trong nhà với lưu lượng 2,5 l/s. Trường hợp phòng bơm có động cơ diesel và bồn chứa nhiên liệu diesel phải được bảo vệ bằng hệ thống chữa cháy tự động.

Tiêu chuẩn kỹ thuật đối với đường ống và phụ kiện

Đường ống hút, đường ống đẩy và phụ kiện ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng dẫn nước của máy bơm. Vì vậy, cần lựa chọn kích thước và cách bố trí phù hợp với lưu lượng thiết kế.

Các yêu cầu cần quan tâm gồm:

• Kích thước đường ống đẩy và khớp nối không thấp hơn mức quy định tại Phụ lục A QCVN 02:2020/BCA.
• Đường ống hút phải kín, hạn chế rò rỉ khí và hình thành túi khí.
• Bố trí van điều khiển, van một chiều theo sơ đồ thiết kế.
• Lắp đặt đồng hồ áp lực tại các vị trí cần thiết.
• Mỗi máy bơm chữa cháy phải có van xả khí tự động để loại bỏ khí và bọt khí.

Đặc biệt, đường ống hút cần được thiết kế hạn chế co cút và những vị trí gây cản trở dòng chảy. Đường kính ống phải được tính toán theo lưu lượng, tránh làm tăng tổn thất áp lực và ảnh hưởng đến khả năng hút nước của máy bơm.

Kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống máy bơm PCCC

Sau khi lắp đặt, hệ thống cần được vận hành thử và nghiệm thu để đánh giá khả năng hoạt động thực tế. Các nội dung kiểm tra gồm khả năng khởi động, lưu lượng, cột áp, nguồn cấp, tủ điều khiển và thiết bị phụ trợ.

Trong quá trình sử dụng, cần thực hiện kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ theo QCVN 02:2020/BCA và hướng dẫn của nhà sản xuất. Việc theo dõi thường xuyên giúp phát hiện sớm tình trạng rò rỉ, suy giảm áp lực, lỗi ắc quy hoặc sự cố động cơ, từ đó duy trì trạng thái sẵn sàng của hệ thống.

Thành Đạt nhà cung cấp bơm chữa cháy đáp ứng tiêu chuẩn PCCC uy tín

Hiện nay trên thị trường đang có rất nhiều nhà cung cấp bơm chữa cháy thế nhưng để mua được sản phẩm bơm chất lượng đáp ứng các tiêu chuẩn PCCC thì không phải đơn vị nào cũng đáp ứng được.

Một trong những đơn vị uy tín hiện đang cung cấp các sản phẩm bơm chữa cháy đáp ứng tiêu chuẩn PCCC được rất nhiều khách hàng tin tưởng lựa chọn phải kể tới Công ty Thành Đạt.

Với nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực cung cấp bơm chữa cháy, Thành Đạt hiện đang phân phối rất nhiều sản phẩm bơm với công suất từ nhỏ tới lớn để có thể đáp ứng từng quy mô dự án công trình.

Các sản phẩm bơm do Thành Đạt cung cấp luôn được đảm bảo là hàng mới, hàng chính hãng, giá bán cạnh tranh, có chiết khấu khi mua số lượng và bảo hành chính hãng 12 tháng.

CÔNG TY CỔ PHẦN SẢN XUẤT VÀ XUẤT NHẬP KHẨU PCCC THÀNH ĐẠT

• Showroom tại Hà Nội : 34 Đường Láng – Đống Đa – Hà Nội
• Showroom tại Hồ Chí Minh : 815/7 Hương Lộ 2 – Bình Trị Đông – TP HCM
• Showroom tại Nghệ An : Số 36 đường D1 – KĐT Đại Thành – Trường Vinh – Nghệ An
• VPĐD tại Đà Nẵng: 440 Ông Ích Khiêm – Vĩnh Trung – Thanh Khê – TP Đà Nẵng
• Hotline: 0915.898.114 – 0909.152.999
• Email: thanhdat@maycongnghiep.vn

Bài viết Tiêu chuẩn kỹ thuật cho hệ thống máy bơm PCCC đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Máy bơm chữa cháy | Máy bơm cứu hỏa.